Glossarium overheidsopdrachten

Aanbestedende entiteit
de privaatrechtelijke persoon die bijzondere of uitsluitende rechten geniet wanneer hij een activiteit uitoefent in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten als bedoeld in de wet. De bijzondere of uitsluitende rechten zijn rechten die voortvloeien uit een door een bevoegde overheid verleende machtiging op grond van een wettelijke, reglementaire of administratieve bepaling die tot gevolg heeft dat de uitoefening van een van de bedoelde activiteiten aan een of meer entiteiten voorbehouden blijft waardoor de mogelijkheden van andere entiteiten om dezelfde activiteit uit te oefenen wezenlijk nadelig worden beïnvloed ;

Aanbestedende overheid
a. de Staat ;
b. de territoriale lichamen ;
c. de publiekrechtelijke instellingen ;
d. de rechtspersonen, welke ook hun vorm en aard mogen zijn, die op de datum van de beslissing om tot een opdracht over te gaan:

- opgericht zijn met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang die niet van industriële of commerciële aard zijn, en
- rechtspersoonlijkheid hebben, en
- waarvan

• ofwel de werkzaamheden in hoofdzaak gefinancierd worden door de overheden of instellingen vermeld in dit punt 1°, a, b, of c ;
• ofwel het beheer onderworpen is aan het toezicht van die overheden of instellingen ;
• ofwel de leden van de directie, van de raad van bestuur of van de raad van toezicht voor meer dan de helft door die overheden of instellingen zijn aangewezen ;

e. De verenigingen bestaande uit een of meer aanbestedende overheden als bedoeld in a, b, c of d ;

Aankoopcentrale of opdrachtencentrale
een aanbestedende overheid die:

• leveringen of diensten verwerft die bestemd zijn voor aanbestedende overheden, overheidsbedrijven of aanbestedende entiteiten of
• overheidsopdrachten gunt of raamovereenkomsten sluit met betrekking tot werken, leveringen of diensten die bestemd zijn voor aanbestedende overheden, overheidsbedrijven of aanbestedende entiteiten ;

Aannemer
elke natuurlijke of rechts¬persoon, elke overheidsinstelling of elke combinatie van deze personen of overheidsinstellingen die de uitvoering van werken of van bouwwerken op de markt aanbiedt ;

Aanvraag tot deelneming
de schriftelijke wilsuiting door een kandidaat om geselecteerd te worden bij een gunningsprocedure ;

Begunstigde
de inschrijver aan wie de opdracht is gegund ;

Beperkte procedure
de gunningsprocedure waarbij elke aannemer, leverancier of dienstverlener een aanvraag tot deelneming mag indienen en waarbij alleen de kandidaten die door de aanbestedende overheid, het overheidsbedrijf of de aanbestedende entiteit werden geselecteerd, een offerte mogen indienen (bij overheidsopdrachten mogen enkel de inschrijvers aanwezig zijn op de openingszitting van de offertes) ;

Concessie voor openbare werken
de overeenkomst met dezelfde kenmerken als een overheidsopdracht voor werken, behalve dat de tegen-prestatie voor de werken bestaat uit hetzij uitsluitend het recht het werk te exploiteren, hetzij dit recht gepaard gaande met een prijs (is enkel van toepassing in het klassieke stelsel) ;

Concurrentiedialoog
de gunningsprocedure waaraan alle aannemers, leveranciers of dienstverleners mogen vragen deel te nemen en waarbij de aanbestedende overheid een dialoog voert met de voor deze procedure geselecteerde kandidaten, teneinde één of meer oplossingen uit te werken die aan de behoeften van de aanbestedende overheid voldoen en op grond waarvan de gekozen kandidaten zullen worden uitgenodigd om een offerte in te dienen (is enkel van toepassing in het klassieke stelsel) ;

Dienstverlener
elke natuurlijke of rechtspersoon, elke overheidsinstelling of elke combinatie van deze personen of overheidsinstellingen die diensten op de markt aanbiedt ;

Dynamisch aankoopsysteem
het geheel elektronisch proces voor het verwerven van leveringen en diensten voor courant gebruik, met algemeen op de markt beschikbare kenmerken die overeenstemmen met de behoeften van de aanbestedende overheid, het overheidsbedrijf of de aanbestedende entiteit, dat beperkt is in de tijd en gedurende de gehele looptijd openstaat voor elke leverancier en dienstverlener die voldoet aan de selectiecriteria en een indicatieve offerte heeft ingediend overeenkomstig de eisen van het bestek ;

Elektronisch middel
een middel waarbij gebruik wordt gemaakt van elektronische apparatuur voor gegevensverwerking, met inbegrip van digitale compressie, en gegevensopslag alsmede van verspreiding, overbrenging en ontvangst per draad, straalverbinding, langs optische weg of met andere elek-tromagnetische middelen ;

Elektronische veiling
het zich herhalend proces langs elektronische weg, toepasselijk voor leveringen en diensten voor courant gebruik, voor de voorstelling van nieuwe, verlaagde prijzen, of van nieuwe waarden voor bepaalde elementen van de offertes, dat plaatsvindt na de eerste volledige beoordeling van de offertes en hun klassering op basis van elektronische verwerking mogelijk maakt ;

e-Procurement
Het doel van e–procurement is het elektronisch laten verlopen van de procedures en transacties in verband met overheidsopdrachten, en dit via het internet. De strategische doelstellingen van de invoering van deze instrumenten zijn: een grotere efficiëntie en effectiviteit van de aankoopprocedures, administratieve vereenvoudiging en transparantie van de procedures voor overheidsopdrachten, een betere mededinging en de verdere ontwikkeling van de actoren bij overheidsopdrachten.

Rekening houdend met de nieuwe Europese richtlijn 2004/18/EG van 31 maart 2004 inzake overheidsopdrachten en gelet op de technische complexiteit, werd het project opgesplitst in de volgende modules :

• e-notification: bekendmaking van de opdracht en ter beschikking stellen van het bestek via internet.
  De bedrijven beschikken reeds over dit instrument via het JEPP-platform (https://enot.publicprocurement.be). Naast de mogelijkheden voor bekendmaking en ter beschikking stellen van bestekken, biedt dit platform de bedrijven ook gepersonaliseerde diensten aan.
• e-tendering: vraag- en antwoordsessie, indiening en opening van de offertes en opmaken van het openingsverslag.
  Deze module werd geleverd en doorloopt momenteel een "proefperiode" bij de FOD P&O, Financiën en bij het Ministerie van Defensie. Eind 2007 werd het gebruik ervan veralgemeend. (https://eten.publicprocurement.be)
• e-awarding: beoordeling van de offertes en gunning
• e-auctions: omgekeerde elektronische veilingen
  De veilingen vormen eigenlijk een subproces van e-awarding, maar gezien hun specificiteit op technisch vlak, zowel wat betreft overheidsopdrachten als inzake informatica, worden ze doorgaans als een aparte module beschouwd.
• e-catalogue: plaatsen van bestellingen via een elektronische catalogus
  De elektronische catalogus is een onmisbaar instrument voor de raamovereenkomsten. Deze module werd in september 2007 geleverd voor een proefperiode. Het gebruik ervan zal worden veralgemeend vanaf maart 2008 (https://ecat.publicprocurement.be).
• e-invoicing en e-payment: facturering en betaling
  Deze modules zullen in het FEDCOM-project worden opgenomen.
• DPS: dynamische aankoopsystemen
  Deze onderverdeling wordt gebruikt in de meeste landen van de Europese Unie waar ook dergelijke projecten lopen.
  Overeenkomstig het federaal actieplan e-procurement, goedgekeurd door de MR van 28 oktober 2004, ligt de verantwoordelijkheid voor het project bij de FOD P&O en meer bepaald bij de Federale Dienst e-Procurement die binnen deze FOD werd opgericht. Uiteraard is FEDICT nauw betrokken bij de uitvoering van dit project.  

Europese technische goedkeuring
een gunstige technische beoordeling gesteund op de bevinding dat aan de essentiële eisen is voldaan waarbij een product, gezien zijn intrinsieke eigenschappen en de voor de toepassing en het gebruik ervan vastgestelde voorwaarden, geschikt wordt verklaard voor het gebruik voor bouwdoeleinden. De Europese technische goedkeuring wordt verleend door een daartoe door de lidstaat erkende instelling ;

Gemeenschappelijke technische specificaties
technische specificaties die zijn opgesteld volgens een door de lidstaten erkende procedure die in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt ;

Gemengde opdracht
de opdracht waarbij de prijsvaststelling op diverse wijzen gebeurt (tegen globale prijs, volgens prijslijst en/of tegen
terugbetaling) ;

Geselecteerde
de kandidaat die geselecteerd is op grond van de kwalitatieve selectie ;

Inschrijver
de aannemer, leverancier, dienstverlener of geselecteerde die een offerte indient voor een opdracht ;

Inventaris
het opdrachtdocument waarin de prestaties van een opdracht voor leveringen of diensten over verschillende posten worden gefractioneerd en waarbij voor iedere post de hoeveelheid of de prijsvaststelling wordt vermeld ;

Kandidaat
de aannemer, leverancier of dienstverlener die een aanvraag tot deelneming aan een opdracht indient met het oog op een selectie ;

Leverancier
elke natuurlijke of rechtspersoon, elke overheidsinstelling of elke combinatie van deze personen of overheidsinstellingen die leveringen op de markt aanbiedt ;

Norm
een technische specificatie die door een erkende normalisatie-instelling voor herhaalde of voortdurende toepassing is goedgekeurd, waarvan de inachtneming niet verplicht is en die tot één van de volgende categorieën behoort :

• internationale norm: een norm die door een internationale normalisatie-instelling is aangenomen en het publiek ter beschikking wordt gesteld ;
• Europese norm: een norm die door een Europese normalisatie-instelling is aangenomen en het publiek ter beschikking wordt gesteld ;
• nationale norm: een norm die door een nationale normalisatie-instelling is aangenomen en het publiek ter beschikking wordt gesteld ;

Offerte
de verbintenis van een inschrijver om de opdracht uit te voeren tegen de voorwaarden die hij biedt en op grond van de opdrachtdocumenten ;

Onderhandelingsprocedure met bekendmaking
de procedure met dezelfde kenmerken als de onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking, behalve dat de bekendmaking ervan verplicht is ;

Onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking
de gunningsprocedure waarbij de aanbestedende overheid, het overheidsbedrijf of de aanbestedende entiteit de door haar gekozen aannemers, leveranciers of dienstverleners raadpleegt en over de voorwaarden van de opdracht onderhandelt met één of meer van hen ;

Ontwerpenwedstrijd
de procedure die tot doel heeft de aanbestedende overheid, het overheidsbedrijf of de aanbestedende entiteit een plan of een ontwerp te verschaffen dat na mededinging door een jury wordt gekozen ;

Opdracht tegen globale prijs
de opdracht waarbij een forfaitaire prijs het geheel van de prestaties van de opdracht of van elke post dekt ;

Opdracht tegen terugbetaling
de opdracht waarbij de prijs van de uitgevoerde prestaties wordt vastgesteld na onderzoek van de gevorderde prijzen op basis van wat de opdrachtdocumenten bepalen over de kostenbe-standdelen die mogen worden aangerekend, de berekeningswijze van de kosten en de omvang van de daarop toe te passen verhogingen ;

Opdracht volgens prijslijst
de opdracht waarbij de eenheidsprijzen voor de verschillende posten forfaitair zijn en de hoeveelheden, voor zover er hoeveelheden voor de posten worden bepaald, vermoedelijk zijn of worden uitgedrukt binnen een vork. De posten worden verrekend op basis van de werkelijk bestelde en gepresteerde hoeveelheden ;

Opdrachtdocumenten
de documenten die op de opdracht toepasselijk zijn, met inbegrip van alle aanvullende en andere documenten waarnaar wordt verwezen. Ze omvatten in voorkomend geval de aankondiging van opdracht en het bestek dat de bijzondere bepalingen bevat die op de opdracht toepasselijk zijn ;

Open procedure
de gunningsprocedure waarbij elke aannemer, leverancier of dienstverlener een offerte mag indienen (bij overheidsopdrachten is de opening van de offertes openbaar) ;

Optie
een bijkomend element dat niet strikt noodzakelijk is voor de uitvoering van de opdracht, dat hetzij op vraag van de aanbestedende overheid, van het overheidsbedrijf of van de aanbestedende entiteit, hetzij op initiatief van de inschrijver wordt ingediend ;

Overheidsbedrijf
elke onderneming die een activiteit uitoefent in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten als bedoeld in de wet betreffende de overheidsopdrachten waarop de aanbestedende overheden rechtstreeks of onrechtstreeks een overheersende invloed kunnen uitoefenen uit hoofde van eigendom, financiële deelneming of in de onderneming geldende voorschriften. De overheersende invloed wordt vermoed wanneer deze overheden, rechtstreeks of onrechtstreeks, ten opzichte van de onderneming :

• de meerderheid van het maatschappelijk kapitaal bezitten, of
• over de meerderheid van de stemmen beschikken die verbonden zijn aan de door de onderneming uitgegeven aandelen, of
• meer dan de helft van de leden van het bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan van de onderneming kunnen aanwijzen ;

Overheidsopdracht
de overeenkomst onder bezwarende titel die wordt gesloten tussen één of meer aannemers, leveranciers of dienstverleners en één of meer aanbestedende overheden of overheidsbedrijven en die betrekking heeft op het uitvoeren van werken, het leveren van producten of het verlenen van diensten ;  
 
Overheidsopdracht voor diensten
een andere overheidsopdracht dan een overheidsopdracht voor werken of leveringen die betrekking heeft op het verlenen van de in bijlage 2 van de wet betreffende de overheidsopdrachten bedoelde diensten. 
Een overheidsopdracht die zowel betrekking heeft op leveringen als op de in bijlage 2 van de wet bedoelde diensten, wordt als een overheidsopdracht voor diensten beschouwd indien de waarde van de desbetreffende diensten hoger is dan die van de in de opdracht opgenomen leveringen.
Een overheidsopdracht die betrekking heeft op de in bijlage 2 van de wet bedoelde diensten en ten opzichte van het hoofdvoorwerp van de opdracht slechts bijkomstig werkzaamheden omvat als bedoeld in bijlage 1 van de wet betreffende de overheidsopdrachten, wordt als een overheidsopdracht voor diensten beschouwd ;
 
Overheidsopdracht voor leveringen
een andere overheidsopdracht dan een overheidsopdracht voor werken die betrekking heeft op de aankoop, leasing, huur of huurkoop, met of zonder koopoptie, van producten.
Een overheidsopdracht die betrekking heeft op het leveren van producten en in bijkomende orde op plaatsings- en installatiewerkzaamheden wordt als een overheidsopdracht voor leveringen beschouwd ;

Overheidsopdracht voor werken
de overheidsopdracht die betrekking heeft op hetzij het uitvoeren, hetzij zowel het ontwerpen als het uitvoeren van werken in het kader van één van de werkzaamheden vermeld in bijlage 1 van de wet betreffende de overheidsopdrachten of van een bouwwerk, dan wel het laten uitvoeren, met welke middelen ook, van een bouwwerk dat aan de door de aanbestedende overheid of het overheidsbedrijf vastgestelde behoeften voldoet. Een bouwwerk is het product van een geheel van bouwkundige of civieltechnische werken dat ertoe bestemd is als zodanig een economische of technische functie te vervullen ;

Perceel
de onderverdeling door de aanbestedende overheid, het overheidsbedrijf of de aanbestedende entiteit van een project of een opdracht, die apart kan worden gegund, in principe met het oog op een gescheiden uitvoering ;

Promotieopdracht van werken
de overheidsopdracht die zowel betrekking heeft op het financieren als op het uitvoeren van werken en, in voorkomend geval, op elke dienstverlening in dat verband ;

Samenvattende opmeting
het opdrachtdocument waarin de prestaties van een opdracht voor werken over verschillende posten worden gefractioneerd en waarbij voor iedere post de hoeveelheid of de prijsvaststelling wordt vermeld ;

Schriftelijk of geschreven stuk
elk uit woorden of cijfers bestaand geheel dat kan worden gelezen, gereproduceerd en vervolgens meegedeeld. Dit geheel kan met elektronische middelen overgebrachte en opgeslagen gegevens bevat-ten. Een schriftelijk stuk dat met elektronische middelen werd opgesteld, kan per brief of per drager worden verzonden of overhandigd of met elektronische middelen worden verzonden ;

Technisch referentiekader
ieder ander product dan de officiële normen, dat door de Europese normalisatie-instellingen is opgesteld, volgens procedures die aan de ontwikkeling van de marktbehoeften zijn aangepast ;

Technische specificaties
a. in geval van een opdracht voor werken : alle technische voorschriften, met name die welke zijn opgenomen in de opdrachtdocumenten, die een omschrijving geven van de vereiste kenmerken van een werk, een materiaal, een product of een levering en aan de hand waarvan op objectieve wijze een werk, een materiaal, een product of een levering zodanig kan worden omschreven dat dit beantwoordt aan het gebruik waarvoor het door de aanbestedende overheid, het overheidsbedrijf of de aanbestedende entiteit is bestemd. Tot deze kenmerken behoren ook het niveau van milieuvriendelijkheid, een ontwerp dat voldoet voor alle gebruik met inbegrip van de toegankelijkheid voor personen met een handicap, en de conformiteitsbeoordeling, gebruiksgeschiktheid, veiligheid of afmetingen, met inbegrip van kwaliteitswaarborgingsprocedures, terminologie, symbolen, proefnemingen en proefnemingsmethoden, verpakking, markering en etikettering en productieprocessen en -methoden. Zij omvatten eveneens de voorschriften voor het ontwerpen en het berekenen van het werk, de voorwaarden voor proefnemingen, controle en oplevering van de werken, alsmede de bouwtechnieken of bouwwijzen en alle andere technische voorwaarden die de aanbestedende overheid, het overheidsbedrijf of de aanbestedende entiteit bij algemene dan wel bijzondere maatregel kan voorschrijven met betrekking tot de voltooide werken en tot de materialen of bestanddelen waaruit deze werken zijn samengesteld ;
b. in geval van een opdracht voor leveringen of diensten : een specificatie die voorkomt in een document ter omschrijving van de vereiste kenmerken van een product of dienst, zoals het niveau van kwaliteit, het niveau van milieuvriendelijkheid, een ontwerp dat voldoet voor alle gebruik met inbegrip van de toegankelijkheid voor personen met een handicap, en de conformiteitsbeoordeling, gebruiksgeschiktheid, gebruik, veiligheid of afmetingen van het product, met inbegrip van de voor het product geldende voorschriften inzake handelsbenaming, terminologie, symbolen, proef-nemingen en proefnemingsmethoden, verpakking, markering en etiket-tering, gebruiksaanwijzingen, productieprocessen en -methoden, en de -procedures voor de conformiteitsbeoordeling ;

Variante
een alternatieve conceptie- of uitvoeringswijze die hetzij op vraag van de aanbestedende overheid, hetzij op initiatief van de inschrijver wordt ingediend ;