Instellingen voor burgerlijk recht

Het internationaal gerechtshof is het belangrijkste juridische orgaan van de Verenigde Naties en heeft zijn zetel in Den Haag (Nederland). Het is opgericht in 1945 en bestaat uit vijftien rechters. Het gerechtshof ziet toe op de naleving van het internationale recht en behandelt dus de geschillen die de lidstaten indienen en geeft advies over juridische vragen van andere organisaties binnen de Verenigde Naties.

De officiële talen zijn het Engels en het Frans. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en de Veiligheidsraad kiezen de rechters voor een termijn van negen jaar. Eens ze verkozen zijn, handelen de rechters onafhankelijk, dat wil zeggen dat ze geen vertegenwoordiger van hun eigen land zijn. De rechters mogen tijdens hun termijn geen andere functie hebben, noch administratief, noch politiek.

Het gerechtshof is een permanent hof, al is alleen de voorzitter van het hof verplicht om in Den Haag te wonen. De andere rechters moeten wel altijd ter beschikking staan (behalve tijdens vakantie en dergelijke), wat erop neerkomt dat het merendeel van de rechters tijdens hun termijn in Den Haag wonen.

Het internationaal gerechtshof is samengesteld uit verschillende kamers en kan ad hoc rechtbanken samenroepen voor het berechten van specifieke oorlogsmisdaden. Voorbeelden hiervan zijn het internationaal Joegoslaviëtribunaal en het internationaal Rwandatribunaal.

U kunt dus niet zelf naar het internationaal gerechtshof stappen wanneer u van mening bent dat u in hoger beroep moet gaan tegen een uitspraak van een rechtbank of hof in eigen land. U kunt er dus ook geen hoger beroep instellen na een arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Het internationaal strafhof

Het internationaal strafhof is een onafhankelijk en permanent hof dat individuen berecht die de zeer zware misdaden hebben gepleegd. Deze zware misdaden zijn:

• genocide
• misdaden tegen de menselijkheid
• oorlogsmisdaden

Het is het laatste rechtsmiddel; tegen een arrest van het internationaal strafhof is geen enkel hoger beroep meer mogelijk.

Het is nog een erg nieuw strafhof: de eerste vergadering vond plaats in 2003. Tijdens die vergadering werden de achttien rechters gekozen en benoemd. Net als de rechters van het internationaal gerechtshof worden ze verkozen voor een termijn van negen jaar.

Het internationaal strafhof is complementair met de nationale rechtbanken, dat wil zeggen dat ze enkel handelen als de lidstaten geen vervolging kunnen of willen instellen.

Zaken die voor het internationaal strafhof komen, kunnen ingeleid worden door:

• een lidstaat,
• de openbare aanklager
• de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties

Verschil tussen internationaal gerechtshof en internationaal strafhof

Het internationaal gerechtshof heeft niet de bevoegdheid om individuen te vervolgen op basis van de strafwet. Het is een burgerlijke rechtbank die vooral geschillen tussen staten behandelt. Het internationaal gerechtshof is in feite het hoogste juridische orgaan van de Verenigde Naties terwijl het internationaal strafhof onafhankelijk van de Verenigde Naties opereert.