Jeugdcriminaliteit
Wat is jeugdcriminaliteit precies?
Jeugdcriminaliteit is een verzamelbegrip voor een aantal strafbare gedragingen die jongeren tot 18 jaar plegen. Crimineel gedrag kan bij jongeren een uiting zijn van de neiging tot experimenteren en grenzen verkennen, die eigen is aan de adolescentie. Nu en dan zijn de misdrijven gemotiveerd door racisme of moeten ze een (te) dure levensstijl helpen bekostigen. Sommige jongeren plegen misdrijven om niet uit de toon te vallen in een groep waarin delinquent gedrag de groepsnorm is.
Onderzoek toont aan dat de top drie van 'criminele' activiteiten bestaat uit:
- zwartrijden
- diefstal
- vandalisme
Interessant om te weten is voorts dat slechts een kleine 2 % van de jongeren zich inlaat met criminaliteit. Beweringen als zou de criminaliteit bij huidige generatie jongeren zeer hoog zijn, hebben dus enige nuancering nodig.
Fenomenen
Rondhanggedrag
Tieners en jongeren hangen graag rond met leeftijdsgenoten. In groep kunnen ze elkaar tonen wat ze allemaal kunnen en durven. Vaak gaat het er luidruchtig aan toe: ze brengen muziek mee of rijden op brommers.
Dit rondhanggedrag heeft doorgaans weinig uitstaans met echte criminaliteit. Het kan natuurlijk altijd dat er een aantal jongeren het criminele pad opgaan en anderen daarin meeslepen, maar dat is nooit een meerderheid. Rondhangen leidt vooral tot hinder en overlast voor omwonenden en passanten. De vraag rijst dan ook of die overlast ook niet voor een deel het gevolg is van de verminderde tolerantie van volwassenen ten opzichte van jongeren.
Jongeren zouden in elk geval veel liever zien dat volwassenen naar buiten komen om op een normale manier met hen te spreken. Meestal weten ze van zichzelf wel dat ze luidruchtig kunnen zijn en proberen ze er ook op te letten.
Straatcriminaliteit
De belangrijkste vorm van straatcriminaliteit bij jongeren is afpersing.
Afpersing is een vorm van diefstal onder bedreiging van geweld waarbij de dader een goed met geweld wegneemt (afperst) van een persoon op de straat. De dader hoeft daarvoor niet eens echt geweld te gebruiken.
Een eigentijdse variant van afpersing onder jongeren is steaming. Steaming gebeurt op straat, voor en na schooltijd. Groepjes van twee tot vier jongeren, of soms nog meer, gaan rond een andere jongere staan, vernederen en bedreigen hem en eisen geld, snoep of sigaretten. Veel slachtoffers durven geen aangifte te doen van de afpersing of beweren dat ze de daders niet kennen. Meestal kennen ze die wel, maar durven ze niets te zeggen uit angst voor vergelding. De daders van steaming zijn vaak tussen de 15 en 17 jaar oud.
Happy slapping
De meest recente vorm van jeugdcriminaliteit is happy slapping. Een willekeurige persoon wordt door een groepje (vaak jongeren) in elkaar geslagen terwijl een andere persoon alles vastlegt met een camera, vaak een mobiele telefooncamera. Later plaatsen de daders deze beelden op het internet, zodat ze tegenover elkaar kunnen opscheppen wie ‘het best’ gemolesteerd heeft.
Soms neemt happy slapping nog veel gevaarlijker vormen aan dan een pak slaag: op internet zijn ook gefilmde berovingen en verkrachtingen te vinden.